Bài học Fred và cách giữ tranh luận có ích

Tâm sự

Nỗi lo chưa được nói ra sau sự ra đi của Mikey

Suốt phần còn lại của buổi tối và đến chiều hôm sau, cả nhóm bàn về kinh doanh, đặc biệt tập trung vào bán hàng. Công việc đã tiến triển rõ rệt, nhưng Kathryn không thể phủ nhận sự ra đi của Mikey vẫn đè nặng lên bầu không khí. Bà quyết định trực tiếp đối diện chuyện khó.

Sau bữa trưa, Kathryn nói với cả nhóm: “Tôi muốn dành vài phút để giải quyết một vấn đề quan trọng và khó khăn mà ai cũng đang tránh nhắc đến. Tôi muốn biết mọi người cảm thấy như thế nào về việc Mikey nghỉ. Bởi vì chúng ta cần xử lý vấn đề này với tư cách là một đội nhóm trước khi tôi đứng trước toàn thể công ty và giải thích điều này vào tuần tới.” Điều này vẫn luôn làm bà ngạc nhiên, nhưng kinh nghiệm đã cho bà biết: ngay cả khi một người rất khó chịu rời đi, những người ở lại vẫn có thể thấy cảm thương và nghi ngờ quyết định ấy.

Mọi người nhìn nhau, chờ xem ai mở lời. Lần này là Nick: “Tôi nghĩ tôi chỉ lo lắng về việc mất thêm một thành viên nữa trong ban điều hành.”

Kathryn gật đầu để ghi nhận nỗi lo. Nhưng điều bà thật sự muốn nói là Mikey vốn chưa bao giờ là một thành viên của đội ngũ này.

Jan góp ý: “Tôi biết cô ấy là một người khó chịu, nhưng chất lượng công việc của cô khá tốt. Và hiện tại thì mảng marketing là rất quan trọng. Có lẽ chúng ta nên nhân nhượng cô ấy một chút”

Kathryn gật đầu cho thấy bà vẫn lắng nghe: “Còn ai khác nữa không?”

Martin ngập ngừng giơ tay, như thể không thật sự muốn nói điều này: “Tôi chỉ đang thắc mắc người tiếp theo sẽ là ai?”

Kathryn dừng một chút trước khi trả lời: “Tôi muốn kể cho các anh chị câu chuyện ngắn về bản thân tôi. Một chuyện mà tôi không quá tự hào khi nhắc đến.”

Lời mở đầu ấy lập tức kéo sự chú ý của tất cả mọi người.

Người làm nhiều nhất và đội ngũ ngày càng yếu

Kathryn hơi cau mày, dường như không muốn nhớ lại: “Khi đang học học kỳ cuối ở trường đại học, tôi nhận một công việc thời vụ ở công ty bán lẻ nổi tiếng ở San Francisco. Ở đó, tôi quản lý một bộ phận nhỏ bao gồm các chuyên viên phân tích tài chính. Đó là chức vụ quản lý thật sự đầu tiên của tôi, và tôi hy vọng mình có thể kiếm công việc chính thức toàn thời gian ở đó sau khi tốt nghiệp.”

Dù việc trình bày trước đám đông còn hạn chế, Kathryn lại có khả năng kể chuyện: “Tôi được tiếp quản một nhóm khá giỏi. Họ làm việc rất chăm chỉ, nhưng trong đó có một người đặc biệt hoàn thành nhiều báo cáo hơn với chất lượng tốt hơn tất cả những người còn lại. Tên anh ấy là Fred. Fred nhận hết mọi công việc mà tôi phân công và trở thành người mà tôi tin tưởng nhất.”

“Nghe có vẻ là điều mà tôi muốn có được đấy.” Nick nhận xét.

Kathryn nhướng mày: “Được rồi. Câu chuyện không chỉ có vậy. Không có ai khác trong phòng ban của tôi có thể chịu đựng được Fred. Và nói thật thì Fred cũng khiến tôi rất phiền lòng. Anh không bao giờ hỗ trợ người khác trong công việc, và anh muốn cho mọi người biết anh làm tốt công việc của mình như thế nào – mà đó là điều không thể phủ nhận được, ngay cả đối với những người ghét Fred. Dù vậy, các nhân viên đã đến gặp tôi nhiều lần để phàn nàn về Fred. Tôi đã lắng nghe và thậm chí còn miễn cưỡng nói chuyện với Fred về việc anh nên điều chỉnh cách hành xử của mình. Nhưng thường thì tôi đều làm lơ, vì tôi thấy họ ganh ghét với tài năng của Fred. Quan trọng hơn, tôi không muốn làm ảnh hưởng đến nhân viên xuất sắc của mình.”

Cả nhóm có vẻ hiểu và đồng cảm với bà.

Một quyết định thăng chức dẫn tới hậu quả

Kathryn tiếp tục kể: “Cuối cùng, kết quả làm việc của bộ phận này bắt đầu tụt dốc, và vì vậy tôi lại giao nhiều việc hơn cho Fred, người có thể phàn nàn một chút nhưng luôn thu xếp để hoàn thành hết công việc được giao. Trong tâm trí tôi, Fred là người gánh vác cả đội. Không lâu sau, tinh thần trong nhóm tụt nhanh chưa từng có, và kết quả công việc tiếp tục đi xuống. Một số đồng nghiệp lại đến phàn nàn với tôi về Fred, và sự việc dần trở nên rõ ràng rằng Fred thật sự góp phần gây ra các vấn đề của đội nhóm nhiều hơn tôi tưởng. Sau một đêm trằn trọc, tôi đã đưa ra quyết định lớn đầu tiên của mình.”

Jeff đoán: “Chị đuổi việc anh ta”

Kathryn cười ngượng: “Không. Tôi thăng chức cho anh ấy.”

Mọi người há hốc miệng vì kinh ngạc.

Kathryn gật đầu xác nhận: “Đúng vậy. Fred là người đầu tiên tôi đề bạt với vai trò quản lý. Hai tuần sau đó, ba trong số bảy nhân viên phân tích tài chính của tôi nghỉ việc, và cả nhóm rơi vào tình trạng hỗn loạn. Chúng tôi chậm tiến độ rất nhiều, và sếp gọi tôi vào hỏi chuyện gì đang xảy ra. Tôi giải thích trường hợp của Fred và tại sao tôi mất các nhân viên phân tích tài chính. Ngày hôm sau, ông ấy đã đưa ra một quyết định quan trọng.”

Jeff lại thử đoán: “Ông ấy sa thải Fred”

Kathryn mỉm cười, mang theo nỗi đau nhưng cũng cho thấy bà đã nhìn câu chuyện theo hướng tích cực: “Gần đúng. Ông ấy sa thải tôi.”

Cả phòng ngạc nhiên. Jan lên tiếng: “Nhưng các công ty thường không sa thải nhân viên hợp đồng”

Kathryn đáp với một chút châm biếm: “À, có thể nói là công việc của tôi kết thúc đột ngột, và họ không thèm giữ tôi lại.”

Nick và Martin mỉm cười, cố nhịn không cười thành tiếng. Kathryn nói đúng suy nghĩ của họ: “Tôi đã bị sa thải đúng nghĩa luôn.”

Tiếng cười vang khắp phòng.

“Chuyện gì xảy ra với Fred?” Jeff hỏi.

Ai thật sự chịu trách nhiệm về sự suy giảm của đội?

“Tôi nghe nói Fred đã nghỉ việc vài tuần sau đó, và họ đã tuyển một người khác để quản lý bộ phận này. Kết quả công việc được cải thiện đáng kể trong vòng một tháng kể từ ngày Fred nghỉ, mặc dù khi đó họ thiếu mất ba nhân viên phân tích so với trước đây.”

“Ý chị là, chỉ riêng cách hành xử của Fred đã làm giảm hiệu quả làm việc của nhóm đến 50%?”

“Không. Không phải do cách hành xử của Fred.”

Mọi người không hiểu ý bà.

“Nguyên nhân là sự nhân nhượng của tôi đối với cách hành xử của Fred. Họ đã đuổi đúng người.”

Không ai lên tiếng. Họ dường như cảm được tình thế khó khăn của sếp và bắt đầu liên hệ câu chuyện với điều xảy ra hôm trước.

Sau một lúc, Kathryn chốt lại bài học: “Tôi không muốn mất bất cứ người nào trong số các anh chị. Và đó là lý do tại sao tôi phải làm những việc tôi phải làm.”

Đến đây, mọi người có vẻ đã hiểu điều bà muốn nói.

Củng cố

Tìm người thay thế theo tiêu chuẩn của cả đội

Về công ty, Kathryn tổ chức buổi họp toàn thể nhân viên để thông báo Mikey rời đi và bàn thêm những vấn đề khác. Bà vẫn khéo léo, hòa nhã như thường lệ, nhưng tin tức khiến nhân viên lo lắng hơn ban điều hành dự đoán. Các lãnh đạo hiểu đó là phản ứng trước thông báo của Kathryn, chứ không hẳn là vì mất Mikey. Tuy vậy, sự lo lắng ấy cũng đủ làm nhiệt huyết của họ giảm xuống.

Ở cuộc họp điều hành kế tiếp, Kathryn dành hơn một giờ cho cả nhóm bàn cách thay người đứng đầu marketing. Họ tranh luận gay gắt về việc có nên đề bạt một nhân viên của Mikey. Cuối cùng, Kathryn lên tiếng để kết thúc vấn đề.

“Được rồi. Chúng ta đã tranh luận tích cực, và tôi nghĩ tôi đã nghe hết ý của mọi người. Còn ai có ý kiến khác muốn thêm vào nữa không?”

Không có ai muốn bổ sung, nên bà tiếp tục: “Tôi tin chúng ta cần tìm một người có thể phát triển bộ phận marketing và hỗ trợ xây dựng thương hiệu. Và mặc dù rất muốn đề bạt một người trong nội bộ, nhưng hiện tại tôi không thấy có bất kỳ ai trong phòng marketing đủ sẵn sàng để đảm nhận vai trò này. Và vì thế tôi nghĩ chúng ta nên bắt đầu tìm một phó chủ tịch marketing mới.”

Tất cả đều gật đầu, kể cả những người trước đó không muốn tuyển từ bên ngoài.

“Nhưng tôi có thể đảm bảo rằng chúng ta sẽ tìm thấy được người phù hợp. Điều này có nghĩa là tất cả mọi người ngồi đây sẽ tham gia phỏng vấn các ứng viên và nỗ lực tìm kiếm người tin cậy, dám đối diện xung đột, cam kết thực hiện các quyết định của nhóm, giúp đồng đội có ý thức trách nhiệm và tập trung vào kết quả của đội nhóm chứ không phải cái tôi của mình.”

Kathryn nhận thấy các đồng nghiệp bắt đầu tin vào cách làm của mình. Bà giao Jeff tổ chức tìm phó chủ tịch marketing mới rồi chuyển cuộc họp sang bán hàng.

Một cuộc tranh luận ngân sách không phải dấu hiệu thất bại

Nick báo cáo những bước tiến quan trọng của bộ phận, nhưng cho biết vài khu vực trong nước vẫn khó khăn: “Tôi nghĩ chúng ta cần thêm nhiều nhân viên bán hàng.”

Jan hiểu Nick đang muốn được cấp thêm ngân sách và lập tức muốn chặn hướng ấy: “Tôi không muốn tăng chi phí, bởi vì điều đó chỉ có nghĩa là chỉ tiêu bán hàng của các anh chị lại tăng theo. Chúng ta không muốn rơi vào cái vòng xoáy không lối ra này.”

Nick thở mạnh, lắc đầu bực bội, như muốn nói Jan lại lặp lối cũ. Mọi người chưa kịp hiểu chuyện gì, hai người đã tranh luận, cố thuyết phục nhau và cả nhóm rằng phương án của mình đúng.

Trong một khoảng lặng ngắn, Jan khó chịu ngả người ra sau: “Chả có gì ở đây thay đổi cả. Có lẽ sau tất cả thì vấn đề không phải là Mikey”

Câu nói khiến mọi người tỉnh ra.

Kathryn mỉm cười: “Chờ đã. Tôi không thấy điều gì sai ở đây cả. Đây chính là một hình thức xung đột mà chúng ta đã nói trong suốt cả tháng qua. Nó thật hoàn hảo”

Jan cố giải thích cảm giác của mình: “Chắc là tôi không nhìn nhận sự việc theo cách đó rồi. Tôi vẫn cảm thấy chúng tôi đang cãi nhau.”

“Các anh chị đang tranh cãi. Nhưng là tranh cãi về các vấn đề quan trọng. Đó là công việc của các anh chị. Nếu không, các anh chị lại để cho nhân viên của mình giải quyết những vấn đề mà họ không thể giải quyết được. Họ muốn các anh chị cùng xử lý xong vấn đề này để họ có thể nhận được phương hướng làm việc rõ ràng từ chúng ta.”

Jan có vẻ mệt mỏi: “Tôi hy vọng điều này là xứng đáng.”

Kathryn lại cười: “Tin tôi đi. Điều này xứng đáng ở nhiều góc độ hơn những gì các anh chị biết lúc này đấy.”

Biến nguyên tắc thành hành vi lặp lại

Trong hai tuần tiếp theo, Kathryn nhắc nhở nhóm về cách ứng xử thường xuyên hơn bao giờ hết. Bà phê bình những biểu hiện tự mãn của Martin trong họp vì chúng làm suy giảm lòng tin. Bà yêu cầu Carlos đối diện và chất vấn các nhân viên chậm phản ứng với vấn đề khách hàng. Bà cũng dành hơn một buổi tối cùng Jan và Nick giải quyết tranh luận về ngân sách.

Nhưng điều quan trọng hơn các hành động của Kathryn là phản ứng của mọi người. Nhóm vẫn có phần e dè, song không ai còn hỏi liệu có nên làm những điều bà yêu cầu. Họ dường như đã cảm nhận một mục tiêu chung rõ ràng.

Kathryn chỉ còn băn khoăn một câu hỏi: bà có duy trì được điều đó đủ lâu để cả nhóm nhìn thấy lợi ích hay không?