Trở về công ty: đề xuất sáp nhập và động cơ của Nick

Công ty

Phần dưới tiếp nối câu chuyện lãnh đạo trong sách “5 điểm chết trong teamwork” của Patrick Lencioni. DecisionTech và các nhân vật là hư cấu, được dùng để minh họa mô hình làm việc nhóm.

Thói quen cũ trở lại văn phòng

Về lại văn phòng, ngay cả Kathryn cũng bất ngờ khi những tiến triển từ kỳ họp ngoài công ty tan biến quá nhanh.

Vẫn có vài dấu hiệu hy vọng thực sự. Chẳng hạn, Carlos và Martin cùng tổ chức một buổi họp nhân viên về sự hài lòng của khách hàng, khiến người trong công ty bắt đầu bàn tán về thay đổi đang diễn ra. Nhưng Kathryn không thể bỏ qua một thực tế: các thành viên vẫn dè dặt với nhau và cả với bà.

Quan sát cách mọi người cư xử, Kathryn có cảm giác hai ngày ở Napa đã bị xóa khỏi trí nhớ của họ. Tương tác rất ít, gần như không có biểu hiện sẵn sàng gắn kết. Họ dường như ngượng ngùng vì những điều đã cởi mở chia sẻ, rồi giả vờ chuyện đó chưa từng xảy ra.

Kathryn từng gặp giai đoạn này nhiều lần. Dù thất vọng vì đội chưa thật sự đưa các ý tưởng từ kỳ họp vào công việc, bà hiểu đó là phản ứng bình thường. Muốn vượt qua, bà phải kéo mọi người trở lại vấn đề và khơi lại nhiệt huyết của họ. Bà chưa biết một trở ngại lớn đang chờ ngay phía trước.

Sự việc xảy đến chỉ vài ngày sau kỳ họp ngoài công ty, đúng ngày Kathryn chủ trì cuộc họp ban điều hành chính thức đầu tiên.

Đề xuất mua lại Chuối Xanh

Nick đề nghị một cuộc họp riêng để bàn thương vụ sáp nhập. Anh mời những người quan tâm và nhấn mạnh cần có Kathryn, Martin, JR, Jeff. Jan và Carlos cũng đến tham dự.

Trước lúc vào nội dung, Nick hỏi: “JR đâu rồi?”.

“Không thấy JR ở văn phòng sáng nay”, Kathryn đáp lại. “Chúng ta hãy bắt đầu đi.”

Nick nhún vai, chuyền cho mọi người những tập giới thiệu in bóng rồi nói: “Công ty này là Chuối Xanh”. Cả đội bật cười trước cái tên.

“Tôi biết mà. Chẳng hiểu họ lấy những cái tên này từ đâu ra nữa? Dù sao thì, họ là một công ty ở Boston mà hoặc là công ty ta có thể mua lại để sáp nhập, hoặc là họ sẽ trở thành một đối thủ tiềm năng của chúng ta. Cũng khó để nói. Nhưng tôi nghĩ chúng ta nên xem xét việc mua lại họ. Họ đang khát tài chính, và về mặt này chúng ta có nhiều hơn mức chúng ta cần.”

Jeff đặt câu hỏi đầu tiên, mang dáng vẻ của một thành viên hội đồng quản trị rõ hơn bao giờ hết. “Chúng ta sẽ được gì?”

Nick đã tin thương vụ hợp lý, nên trả lời không chần chừ. “Khách hàng. Nhân lực. Công nghệ.”

“Bao nhiêu khách hàng?” Kathryn hỏi tiếp.

Nick chưa kịp đáp câu đầu, Martin đã đưa ra câu hỏi khác. “Và công nghệ của họ có tốt không? Tôi chưa bao giờ nghe đến công ty này.”

Nick tiếp tục đáp rất nhanh. “Về mặt khách hàng, họ có khoảng một nửa số lượng khách hàng của chúng ta.” Anh nhìn tờ ghi chép. “Tôi nghĩ là khoảng 20. Và công nghệ của họ thì rõ ràng là khá tốt đối với những khách hàng này.”

Martin tỏ ra nghi ngờ.

Kathryn nhíu mày hỏi: “Họ có bao nhiêu nhân viên? Và tất cả đều ở Boston à?”

“Đúng, họ có khoảng bảy mươi lăm người, và tất cả đều ở Beantown, Boston, chỉ có năm người là ở chỗ khác.”

Ở Napa, Kathryn đã cẩn thận giữ lại ý kiến riêng để cả đội rèn cách làm việc chung. Nhưng trước một tình huống thực tế đòi hỏi quyết định, kiềm chế không phải thế mạnh nổi bật của bà. “Khoan đã. Điều này nghe không hợp lý đối với tôi, Nick. Chúng ta sẽ tăng quy mô công ty lên 50% và thêm cả một dòng sản phẩm hoàn toàn mới. Tôi nghĩ hiện tại chúng ta đã phải đối mặt với rất nhiều thách thức rồi.”

Đã biết sẽ có phản biện, Nick vẫn không giấu được vẻ mất kiên nhẫn. “Nếu không có những bước đi mạnh dạn như vậy, chúng ta sẽ tuột mất cơ hội vượt lên và bỏ xa các đối thủ. Chúng ta cần phải có tầm nhìn chứ.”

Martin lúc này đảo mắt ngán ngẩm.

Kathryn tiếp tục nói với Nick: “Đầu tiên, tôi cần nói rằng đáng lẽ Mikey nên có mặt trong buổi họp này. Tôi muốn biết ý kiến của cô ấy về mặt chiến lược thị trường và định vị chúng ta trên thị trường trong vấn đề này. Và tôi…”

Nick ngắt lời: “Mikey sẽ không có bất kỳ đóng góp giá trị nào cho cuộc thảo luận này. Vấn đề này không liên quan gì đến quan hệ công chúng hay quảng cáo cả. Đây là chiến lược”.

Kathryn muốn lập tức ngăn Nick lại: trước mặt cả nhóm, anh đang thiếu tôn trọng một đồng nghiệp vắng mặt. Tuy vậy, bà chọn chờ một chút rồi tiếp tục phần mình đang nói. “Tôi chưa nói xong. Tôi cũng cho rằng những vấn đề chúng ta đang gặp trong nội bộ sẽ tăng gấp bội khi thu mua một công ty khác.”

Nick hít sâu, như thể khó tin mình phải làm việc với những người này. Trước khi anh nói điều sẽ khiến mình hối tiếc, Jan đã lên tiếng.

“Và tôi biết tình hình tài chính của chúng ta tốt hơn bất kỳ đối thủ cạnh tranh nào khác, thậm chí hơn cả 90% các công ty công nghệ trong Thung lũng Silicon. Nhưng việc chúng ta có tiền không có nghĩa là chúng ta nên tiêu tiền. Trừ khi điều đó mang lại lợi ích chắc chắn và rõ ràng.”

Đến lúc ấy, Nick thốt ra điều sau này anh sẽ hối hận. “Với tất cả sự tôn trọng của tôi đối với chị, Kathryn, chị có thể là một nhà lãnh đạo tốt trong việc dẫn dắt các cuộc họp hay xây dựng tinh thần làm việc nhóm. Nhưng trong những việc như thế này thì chị cứ để cho Jeff và tôi.”

Căn phòng đông cứng. Kathryn tưởng sẽ có người phản đối Nick sau lời lẽ nặng nề ấy, nhưng bà đã đoán sai. Martin thậm chí nhìn đồng hồ rồi nói: “Này, tôi xin lỗi, nhưng tôi có một cuộc họp khác. Hãy liên lạc với tôi nếu anh cần ý kiến của tôi.” Nói xong, anh ra khỏi phòng.

Cuộc nói chuyện riêng với Nick

Kathryn đã chuẩn bị nhắc bất cứ ai có hành vi gây hại cho tập thể. Bà không ngờ khi chuyện xảy ra, người bị nhắm đến lại là chính mình. Điều đó khiến việc can thiệp khó hơn, nhưng vẫn cần làm. Bà chỉ phân vân nên trao đổi riêng hay nói trước cả đội.

“Nick, anh muốn chúng ta tiếp tục cuộc đối thoại ở đây, hay chỉ khi có riêng anh và tôi?”

Nick dừng lại, cân nhắc kỹ câu hỏi của Kathryn. Anh hiểu rõ điều gì sẽ diễn ra tiếp theo. “Tôi tin tôi hoàn toàn có thể mạnh dạn nói rằng ‘Nếu chị có điều gì muốn nói thì cứ nói ở đây’, nhưng tôi nghĩ chúng ta nên trao đổi riêng.” Một nụ cười thoáng qua trên mặt anh.

Kathryn đề nghị mọi người để bà trao đổi riêng với Nick trong phòng. “Tôi sẽ gặp các anh chị chiều nay trong cuộc họp ban điều hành.” Ai cũng nhẹ nhõm khi được ra ngoài.

Khi những người khác vừa rời đi, Kathryn lên tiếng bằng giọng tự tin, bình thản. Khả năng làm chủ cảm xúc của bà tốt hơn mức Nick đã hình dung.

“Được rồi, điều đầu tiên, đừng bao giờ phê bình gay gắt đối với đồng nghiệp của mình khi họ không có mặt. Tôi không quan tâm anh nghĩ gì về Mikey. Cô ấy là một thành viên trong nhóm, và anh phải giải quyết những vấn đề của anh trực tiếp với cô ấy, hoặc với tôi. Anh sẽ phải điều chỉnh việc này.”

Trong chốc lát, Nick cao gần một mét chín mà lại giống cậu học sinh lớp 7 đang ngồi trước hiệu trưởng. Nhưng vẻ ấy tan rất nhanh; ngay sau đó, anh giận dữ đáp lại Kathryn. “Chị hãy nhìn đi, tôi không có cái gì để làm ở công ty này hết. Lẽ ra chúng ta phải phát triển nhanh hơn tốc độ của chúng ta bây giờ, và phải tham gia vào nhiều thương vụ mua bán sáp nhập hơn nữa. Tôi không thể chỉ ngồi đây và nhìn quanh…”

Kathryn chặn lời anh. “Vậy ra điều này là vì anh hay sao?”

Nick dường như chưa hiểu bà hỏi gì. “Là sao?”

“Thương vụ sáp nhập này. Đó là vì anh muốn có việc gì đó để làm?”

Nick tìm cách điều chỉnh điều mình vừa nói. “Không, tôi nghĩ đây là một ý tưởng hay. Nó mang tính chiến lược đối với chúng ta.”

Kathryn ngồi yên lắng nghe. Nick thì như người đang bị thẩm vấn, bắt đầu trút hết tâm sự. “Nhưng đúng, tôi hoàn toàn không được phát huy hết năng lực ở đây. Tôi đã phải chuyển gia đình hơn nửa vòng đất nước này để đến đây, với hy vọng một ngày nào đó mình có thể điều hành nơi này, và bây giờ tôi cảm thấy chán chường, bất lực và phải chứng kiến các đồng nghiệp của mình đưa công ty đi xuống.” Anh cúi nhìn xuống, lắc đầu, vẻ tội lỗi xen cùng sự mất niềm tin.

Kathryn bình tĩnh xem xét điều Nick vừa bộc bạch. “Anh có nghĩ mình cũng góp phần khiến công ty này đi xuống không?”

Nick ngẩng mặt lên. “Không. Ý tôi là, nhiệm vụ của tôi là phát triển cơ sở hạ tầng, sáp nhập và thu mua. Tôi không thể thực hiện trách nhiệm của mình vì hội đồng quản trị nói rằng…”

“Tôi đang nói về bức tranh tổng thể, Nick. Anh có đang làm cho tập thể này tốt lên không, hay anh đang góp phần làm nó tệ hơn?”

“Chị nghĩ thế nào?”

“Tôi không nghĩ là anh đang làm cho nó tốt hơn.” Bà dừng một nhịp. “Rõ ràng anh có thể làm được rất nhiều thứ cho công ty này, cho dù anh có đang lãnh đạo nơi này hay không.”

Nick tìm cách giải thích: “Tôi không có ý nói rằng tôi muốn vị trí của chị. Tôi chỉ đang trút tâm sự và…”

Kathryn ngắt lời anh. “Đừng lo về điều này. Anh cứ thoải mái chia sẻ bất cứ lúc nào. Nhưng tôi phải nói với anh rằng tôi chưa thấy anh lên tiếng và hỗ trợ các thành viên khác. Anh chỉ đang công kích họ mà thôi.”

Đóng góp cho đội hay thăng tiến cho mình?

Nick chưa chấp nhận nhận xét ấy. Anh tiếp tục phản đối: “Vậy thì chị nghĩ tôi phải làm gì?”.

“Tại sao anh không thử nói chuyện với các thành viên trong nhóm để họ hiểu quan điểm của anh hơn. Nói cho họ biết những điều anh vừa mới nói với tôi, về cảm giác không được phát huy hết khả năng và việc phải mang cả gia đình…”

“Điều đó không liên quan gì đến việc chúng ta có mua lại công ty Chuối Xanh hay không.”

Cả hai thoáng phì cười trước cái tên kỳ lạ.

Nick nói tiếp: “Ý tôi là, nếu họ không hiểu tại sao chúng ta cần làm những việc này, thì có lẽ…”. Anh ngập ngừng bỏ dở câu.

Kathryn hoàn tất câu hỏi thay anh. “Có lẽ sao? Có lẽ anh sẽ nghỉ việc à?”

Nick lúc này nổi giận. “Đó là điều chị muốn ư? Nếu đó là điều chị muốn, thế thì có lẽ tôi nên nghỉ việc thật.”

Kathryn vẫn ngồi yên, cho Nick thời gian hiểu hoàn cảnh. Rồi bà nói: “Vấn đề không phải là tôi muốn gì. Mà vấn đề là anh muốn gì. Anh phải quyết định điều gì quan trọng hơn: giúp tập thể thành công hay sự thăng tiến của bản thân”.

Kathryn cũng tự thấy mình hơi gay gắt. Tuy vậy, bà biết rõ mục đích của mình.

“Tôi không thấy tại sao những vấn đề này lại liên quan với nhau”, Nick phản hồi.

“Chúng không liên quan. Đơn giản là cái nào quan trọng hơn cái nào mà thôi.”

Nick ngước nhìn tường rồi lắc đầu. Anh chưa biết nên giận dữ với Kathryn hay cảm ơn bà đã buộc mình lựa chọn. “Gì cũng được.” Anh đứng lên, rời khỏi phòng họp.