Phép thử đầu tiên: ASA, Jeff và ranh giới của CEO

Khảo nghiệm đầu tiên

Trong những email Kathryn nhận sau khi lên làm CEO, bức thư này thoạt nhìn rất bình thường. Tiêu đề “tiêu chuẩn” thậm chí có vẻ là tin tốt, nhất là khi người gửi là Martin, kỹ sư trưởng hay châm biếm. Thư chỉ có vài dòng. Những email gây rắc rối nhất thường ngắn như vậy.

Martin không gửi riêng cho người nào mà gửi tới cả ban điều hành. Lựa chọn người nhận ấy không phản ánh hết ý nghĩa thực sự của thông tin. Nội dung thư là:

Tôi vừa nhận được cuộc gọi từ Công ty sản xuất ASA. Họ muốn xem sản phẩm của chúng ta để cân nhắc mua trong quý tới. Tuần sau JR và tôi sẽ tới gặp họ. Đây có thể là cơ hội lớn. Chúng tôi sẽ cập nhật sớm vào thứ Ba tuần tới.

Điều làm Kathryn khó chịu hơn là Martin không nhắc cuộc hẹn ASA trùng chương trình nghỉ dưỡng kết hợp làm việc của ban điều hành. Anh không xin phép vắng một ngày rưỡi. Có thể anh nghĩ không cần xin, cũng có thể muốn lảng tránh chuyện đó. Với bà, động cơ nào cũng không làm thay đổi vấn đề.

Kathryn thoáng muốn trả lời bằng email để tránh một cuộc đối đầu trực diện, nhưng bà dừng lại. Đây là lúc bắt đầu thực thi vai trò CEO, và trong tình huống có tính quyết định, bà biết trao đổi trực tiếp sẽ tốt hơn.

Bà tìm thấy Martin đang đọc email trong văn phòng. Anh quay lưng về phía cánh cửa mở. Kathryn bước vào mà không gõ.

Kathryn gọi “Xin lỗi, Martin”, rồi chờ anh quay lại, lâu hơn mức bà mong đợi. Sau đó bà nói: “Tôi vừa thấy email của anh về khách hàng ASA”.

Martin gật đầu. Bà tiếp tục: “Đó là một thông tin rất tuyệt. Nhưng chúng ta sẽ phải dời cuộc hẹn đó vài ngày để thực hiện chương trình nghỉ dưỡng kết hợp làm việc ngoài công ty”.

Anh im lặng thoáng chốc, có vẻ bối rối, rồi đáp bằng giọng Anh rõ nét và lạnh nhạt: “Tôi nghĩ chị không hiểu rồi. Đây là một cơ hội kinh doanh đầy tiềm năng. Chị không thể dời hẹn…”.

Kathryn ngắt lời, trả lời chắc chắn: “Không, tôi hiểu chứ. Nhưng tuần sau thì khách hàng vẫn còn ở đó”.

Chưa quen bị thách thức trực tiếp như vậy, Martin bắt đầu kích động: “Nếu mối quan tâm của chị là chuyến đi đến Napa, thì tôi nghĩ chúng ta đang đặt nhầm thứ tự ưu tiên ở đây. Chúng ta cần phải ra ngoài kia tiếp cận các cơ hội bán hàng chứ!”.

Bà hít sâu, dùng nụ cười che sự giận dữ. “Trước tiên, ngay tại thời điểm này tôi chỉ có một ưu tiên duy nhất là chúng ta cần tập hành động như một đội, nếu không chúng ta sẽ chẳng bán được thứ gì cả.”

Martin vẫn im lặng.

Năm giây trôi qua trong khoảng lặng khó chịu. Kathryn khép lại: “Thế nên, hẹn gặp anh ở Napa tuần sau”. Bà quay ra cửa, rồi ngoái lại nói thêm: “À, và nếu anh cần hỗ trợ để dời lịch hẹn với ASA thì cho tôi biết nhé. Tôi có quen Bob Tennyson, CEO của ASA. Anh ta từng ngồi trong hội đồng quản trị công ty Trinity với tôi, và anh ta vẫn còn nợ tôi một lần hỗ trợ”.

Kathryn rời văn phòng. Martin không nói thêm ngay lúc ấy, nhưng anh chưa có ý định dừng cuộc phản kháng.

Lèo lái

Sáng hôm sau, Jeff ghé văn phòng mời Kathryn ăn trưa. Bà định tranh thủ giờ trưa xử lý vài việc lặt vặt, nhưng vui vẻ đổi lịch để gặp một nhân viên báo cáo trực tiếp. Jeff chọn nhà hàng Mexico lâu đời nhất Vịnh Half Moon. Khách ở đó phần lớn là dân địa phương, nên anh thấy nơi này hợp với một cuộc trao đổi khó khăn.

Trước khi Jeff kịp nói chuyện mình muốn, Kathryn chủ động lên tiếng: “Jeff, tôi muốn cảm ơn anh đã điều hành các cuộc họp cấp cao trong hai tuần qua. Việc đó giúp tôi có thể dành nhiều thời gian để quan sát mọi thứ hơn.”

Jeff lịch sự gật đầu trước lời cảm ơn ngắn gọn mà chân thành ấy.

Kathryn tiếp lời: “Sau cuộc họp ở Napa sắp tới, tôi sẽ bắt đầu phụ trách các buổi họp tại công ty. Nhưng tôi muốn anh biết rằng anh không cần e dè trong các cuộc họp. Anh nên tham gia tích cực như các thành viên cấp cao khác”.

Jeff gật đầu: “Được thôi. Không vấn đề gì”. Anh dừng lại, cố gom can đảm để nói mục đích bữa trưa. Tay lo lắng chỉnh muỗng nĩa trên bàn, anh mở lời: “Sẵn lúc chị đề cập đến chuyến đi sắp tới, tôi muốn hỏi chị một chuyện”.

“Anh cứ hỏi đi”. Sự dè dặt của Jeff khiến Kathryn hơi buồn cười. Bà đoán anh sẽ hỏi về cuộc chạm trán với Martin, nên vẫn rất điềm tĩnh và tự tin.

“À, hôm qua, khi ra khỏi văn phòng, tôi đã nói chuyện với Martin ở bãi xe.” Jeff chờ bà nối tiếp câu chuyện, nhưng bà không nói. Anh buộc phải tiếp tục: “À, anh ấy nói với tôi về vấn đề trùng thời gian giữa cuộc hẹn với ASA và chuyến đi Napa.”

Jeff lại ngừng, mong sếp mới giúp anh nói tiếp. Lần này bà đáp, nhưng chỉ bằng câu hỏi khiến anh phải đi tiếp: “À, rồi sao?”.

Anh nuốt nước bọt rồi nói: “À, Martin tin, và thật ra tôi cũng đồng tình với anh ấy trong chuyện này, là cuộc họp với khách hàng thì quan trọng hơn cuộc họp nội bộ. Và vì vậy, nếu Martin và JR có lỡ mất một ngày rưỡi của chuyến đi thì tôi nghĩ cũng không có vấn đề gì”.

Kathryn chọn lời cẩn thận: “Jeff, tôi hiểu ý của anh, và tôi không hề phật lòng khi anh bất đồng ý kiến với tôi, đặc biệt khi anh nói chuyện trực tiếp với tôi như thế này.”

Trong thoáng chốc, Jeff nhẹ nhõm thấy rõ.

“Tuy nhiên, tôi được tuyển dụng để làm cho tổ chức này hoạt động hiệu quả, và hiện giờ thì nó chưa hoạt động hiệu quả.”

Jeff có vẻ phân vân giữa nhượng bộ và giận dữ. Kathryn nói rõ: “Tôi không có ý chỉ trích những gì anh đã làm cho tới thời điểm này, vì theo tôi thì không ai quan tâm công ty này hơn anh”. Khi đã xoa dịu lòng tự trọng của anh, bà đi vào trọng tâm: “Nhưng xét từ góc độ của một đội ngũ thì chúng ta hoàn toàn thất bại. Và một cuộc họp bán hàng sẽ không tạo được tác động có ý nghĩa nào cho tương lai của chúng ta, ít nhất là cho đến khi chúng ta giải quyết được những vấn đề về quản lý của DecisionTech.”

Do chưa hiểu rõ Kathryn, Jeff thấy tiếp tục tranh luận sẽ không giải quyết được gì và còn có thể gây hại cho sự nghiệp mình. Anh gật đầu, như thể trả lời “Được rồi, nếu chị quyết định như vậy thì cứ vậy đi”. Hai người chuyển sang chuyện xã giao, ăn một trong những bữa trưa ngắn nhất có thể tại Vịnh Half Moon rồi trở lại công ty.

Vạch rõ ranh giới

Cuộc trao đổi với Jeff không làm Kathryn mất bình tĩnh. Bà đã dự liệu nhân viên dưới quyền sẽ phản ứng về chuyện Martin. Điều bà chưa dự liệu là sự phản ứng đến từ chính chủ tịch.

Khi ông gọi điện tối hôm đó, bà thoạt tưởng đây là một lời động viên.

Chủ tịch nói bằng giọng thân tình: “Tôi vừa nói chuyện xong với Jeff”.

“Vậy là chắc anh cũng đã nghe về vụ chạm trán giữa tôi và Martin.”

Sự tự tin pha hài hước của Kathryn khiến ông thêm nghiêm nghị. “Đúng vậy, và tôi thấy hơi lo lắng.”

Bà hơi bất ngờ: “Anh cảm thấy lo lắng?”

“Nghe này, Kathryn, cô biết là tôi không muốn bảo cô phải làm thế nào trong chuyện này, nhưng có lẽ cô nên cố gắng tạo vài đường lui trước khi châm lửa.”

Kathryn im lặng một nhịp. Sự lo lắng của ông làm bà ngạc nhiên, nhưng bà vẫn bình tĩnh chuyển sang thái độ của CEO. “Được rồi, những gì tôi sắp chia sẻ với anh không hề có ý xúc phạm hay thô lỗ.”

“Tôi biết, Kathryn.”

“Tốt, vì tôi sẽ không nói vòng vo, đặc biệt là với anh.”

“Tôi rất cảm kích điều đó.”

“Có thể anh sẽ không còn cảm thấy như vậy sau khi nghe những gì tôi phải nói đâu.”

Ông cười gượng: “Được rồi, tôi đang ngồi xuống để nghe đây”.

“Đầu tiên, đừng nghĩ là tôi chỉ tự tiện châm lửa cho vui. Tôi đã tỉ mỉ quan sát những con người này suốt hai tuần vừa qua, và mọi điều tôi đang làm, cùng với mọi điều tôi sẽ làm là hoàn toàn có chủ ý và có mục đích. Tôi không hề ‘chỉnh’ Martin vì một phút bốc đồng.”

“Tôi biết, chỉ là…”

Bà lịch sự ngắt lời: “Anh nghe tôi nói hết đã. Điều này rất quan trọng.”

“Được rồi, cô nói tiếp đi.”

“Nếu anh biết phải làm những gì tôi đang cố gắng làm thì ắt hẳn anh đã không cần thuê tôi vào công ty. Đúng chứ?”

“Đúng vậy.”

“Anh thấy đấy, tôi đánh giá rất cao sự quan tâm của anh dành cho DecisionTech và cả cho tôi nữa. Tôi biết anh có ý tốt cho cả hai. Nhưng với cuộc gọi này, tôi có thể nói rằng ý tốt của anh đang gây hại cho công ty hơn là giúp ích cho nó.”

“Xin lỗi, nhưng tôi chưa hiểu ý cô.”

Kathryn tiếp tục giải thích: “Trong hơn mười tám tháng vừa qua, anh đã sát cánh cùng Jeff và toàn bộ đội ngũ hơn bất kỳ một vị chủ tịch hội đồng quản trị nào từng làm, và anh đã quan sát thấy đội ngũ này ngày càng lún sâu vào sự lệch lạc và hỗn loạn. Rồi anh đề nghị tôi giúp anh kéo đội ngũ này ra khỏi mớ bòng bong đó. Đó là điều anh mong muốn mà, đúng không?”

“Chính xác. Đó chính là điều tôi muốn.”

“Vậy tôi có một câu hỏi dành cho anh. Anh có chuẩn bị tinh thần đón nhận những hệ quả khi để tôi làm việc này không? Anh đừng trả lời ngay bây giờ.” Thấy chủ tịch sắp đáp, Kathryn chặn lại: “Hãy dành ít phút suy nghĩ trước đã.”

Để câu hỏi còn đó, bà tiếp lời: “Điều này sẽ không dễ dàng, cũng chẳng đẹp đẽ gì, đối với cả công ty, đối với dàn nhân viên cấp cao, đối với tôi và đối với anh nữa.”

Ông giữ im lặng, tự kìm mong muốn trấn an ngay rằng mình đã chuẩn bị đầy đủ.

Bà hiểu sự im lặng là tín hiệu để tiếp tục. “Có lẽ anh từng nghe chồng tôi nói một đội nhóm rời rạc cũng giống như cái chân hay cái tay bị gãy; việc chữa lành nó bao giờ cũng rất đau, và đôi lúc anh phải làm gãy nó lần nữa để điều trị đúng cách. Và quá trình làm gãy đó sẽ đau đớn hơn lần gãy ban đầu, vì anh cố ý bẻ gãy nó.”

Sau một lúc suy nghĩ không nói gì, chủ tịch đáp: “Được rồi, Kathryn, tôi hiểu ý của cô. Hãy làm bất cứ điều gì cô cần làm. Tôi sẽ không xen vào nữa”.

Kathryn nhận ra ông nói điều đó một cách chân thành.

Sau đó ông đặt thêm một câu hỏi: “Nhưng tôi có một câu hỏi cuối cùng. Cô phải ‘bẻ gãy’ bao nhiêu người trong đội ngũ này nữa?”.

“Tôi sẽ có câu trả lời vào cuối tháng này.”